ธุรกิจส่วนใหญ่ตอบว่า “มี Backup อยู่แล้ว” แต่เมื่อถามต่อว่าลองกู้คืนครั้งล่าสุดเมื่อไร มักไม่มีคำตอบ Backup ที่ไม่เคยทดสอบกู้คืนเท่ากับไม่มี Backup บทความนี้อธิบายวิธีวางระบบสำรองข้อมูลที่ใช้ได้จริงเมื่อเกิดปัญหา
ข้อมูลหายได้จากอะไรบ้าง
- ฮาร์ดดิสก์หรือ SSD เสีย ซึ่งเกิดขึ้นได้เสมอ ไม่ว่าจะเป็นเครื่องใหม่หรือเก่า
- Ransomware เข้ารหัสไฟล์ทั้งเครื่อง รวมถึงไดรฟ์ Backup ที่เสียบค้างไว้
- พนักงานลบไฟล์หรือแก้ข้อมูลผิดโดยไม่ตั้งใจ
- ไฟดับ ไฟกระชาก น้ำท่วม หรือความชื้น ซึ่งพบได้บ่อยในพื้นที่ติดทะเล
- ผู้ให้บริการโฮสติ้งหรือคลาวด์มีปัญหา หรือบัญชีถูกระงับ
หลัก 3-2-1 คืออะไร
- 3 สำเนา: มีข้อมูลอย่างน้อย 3 ชุด คือข้อมูลที่ใช้งานจริง 1 ชุด และ Backup อีก 2 ชุด
- 2 สื่อ: เก็บ Backup บนสื่อหรือระบบอย่างน้อย 2 แบบ เช่น NAS ในสำนักงานและ Cloud Storage
- 1 นอกสถานที่: มีอย่างน้อย 1 ชุดเก็บไว้นอกสถานที่ เพื่อรอดจากไฟไหม้ น้ำท่วม หรือการโจรกรรม
ปัจจุบันนิยมเพิ่มเป็น 3-2-1-1-0 คือมีอีก 1 ชุดที่แก้ไขหรือลบไม่ได้ (Immutable หรือ Offline) เพื่อป้องกัน Ransomware และ 0 คือกู้คืนแล้วต้องไม่มีข้อผิดพลาด
ต้อง Backup บ่อยแค่ไหน
ให้ตั้งคำถามว่า “ถ้าระบบล่มตอนนี้ เรายอมเสียข้อมูลย้อนหลังได้กี่ชั่วโมง” ค่านี้เรียกว่า RPO ส่วน “ต้องกลับมาใช้งานได้ภายในกี่ชั่วโมง” เรียกว่า RTO เช่น ระบบจองห้องพักอาจยอมเสียข้อมูลได้ไม่เกิน 1 ชั่วโมง จึงต้อง Backup ฐานข้อมูลอย่างน้อยทุกชั่วโมง ส่วนไฟล์เอกสารทั่วไป Backup วันละครั้งตอนกลางคืนก็เพียงพอ
อะไรที่ต้อง Backup
- ฐานข้อมูล โดยใช้วิธี Dump หรือ Snapshot ที่ถูกต้อง ไม่ใช่คัดลอกไฟล์ขณะฐานข้อมูลกำลังทำงาน
- ไฟล์ที่ผู้ใช้อัปโหลด เช่น รูป เอกสาร ใบเสร็จ
- ไฟล์ตั้งค่าระบบ เช่น Docker Compose, Nginx, ใบรับรอง SSL และตัวแปรสภาพแวดล้อม (เก็บแบบเข้ารหัส)
- บัญชีอีเมลและไฟล์ในเครื่องพนักงานที่สำคัญ
ทดสอบกู้คืนเป็นประจำ
ตั้งตารางทดสอบกู้คืนอย่างน้อยเดือนละครั้ง โดยกู้ข้อมูลไปยังเครื่องทดสอบ แล้วเปิดระบบจริงดูว่าใช้งานได้ จดเวลาที่ใช้ไว้ เพื่อให้รู้ว่า RTO ที่ตั้งไว้ทำได้จริงไหม และตั้งระบบแจ้งเตือนเมื่อ Backup ล้มเหลว เพราะ Backup ที่หยุดทำงานเงียบๆ เป็นเรื่องที่พบบ่อยที่สุด
ถ้าต้องการให้ทีมดูแลเรื่องนี้ให้ ดู บริการดูแลเซิร์ฟเวอร์ กระบี่ หรือ ติดต่อเรา เพื่อตรวจระบบ Backup ที่มีอยู่
คำถามที่พบบ่อย
ใช้ RAID แทน Backup ได้ไหม
ไม่ได้ RAID ช่วยให้ระบบทำงานต่อได้เมื่อดิสก์ลูกหนึ่งเสีย แต่ถ้าไฟล์ถูกลบหรือโดน Ransomware ข้อมูลในทุกดิสก์จะเสียไปพร้อมกัน จึงยังต้องมี Backup แยกต่างหาก
เก็บ Backup บนคลาวด์อย่างเดียวพอไหม
ไม่ควร เพราะถ้าบัญชีคลาวด์มีปัญหาหรือถูกเจาะ จะเสียทั้งหมด ควรมีอย่างน้อย 2 ที่ตามหลัก 3-2-1 และมี 1 ชุดที่ลบหรือแก้ไขไม่ได้
